Door: Martin Memelink, SOM-bestuurslid

Sinds de wet versterking bestuurskracht en de kwaliteitsafspraken meer verantwoordelijkheden aan de medezeggenschap hebben gegeven, zijn een aantal positieve trends waar te nemen. Zo wordt door de hogescholen meer aandacht besteed aan scholing voor OC’s en bijeenkomsten georganiseerd om een open gesprek over de besteding van de studievoorschotmiddelen te voeren. Maar er zijn ook andere signalen, die zorgwekkend zijn voor de kwaliteit van de medezeggenschap in de toekomst.

Grote mate van doorloop en ‘studiebeperkende’ maatregelen

Studenten lijken steeds korter aan de medezeggenschap deel te kunnen nemen; raden hebben een snelle doorloop van leden. Dit heeft zijn weerslag op de continuïteit van raden en het kennisniveau. Het SOM ziet hiervoor als oorzaak dat studenten onder druk staan om zo snel mogelijk af te studeren, en daarbij geen vertraging op te willen lopen”. Dit komt door de beperkende maatregelen van de afgelopen jaren, zoals het leenstelsel en de structurele  bezuinigingen op het hoger onderwijs. Het SOM gelooft dat medezeggenschap een unieke bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van een student. Deelname zou daarom moeten worden gestimuleerd in plaats van – zoals de facto nu gebeurt – ontmoedigd. 

Democratie bij opleidingscommissies

Directies lijken steeds vaker de leden van opleidingscommissies te benoemen, in plaats van verkiezingen te houden. Dit vindt het SOM een slechte ontwikkeling, omdat dit tot onwenselijke situaties kan leiden. Een verkozen commissie is immers de enige manier om er zeker van te zijn dat de studentenpopulatie van de opleiding goed wordt vertegenwoordigd. Daar komt bij dat een verkiezingscampagne een goede gelegenheid

Beloning medezeggenschap

Deelname aan de medezeggenschap kent weinig extrinsieke voordelen voor studenten die er tijd en energie  in willen steken. De facilitering en mogelijkheden die studenten kunnen krijgen zouden over de hele linie moeten worden verruimd. Met het sectorakkoord van april 2018 is voor centrale raden hier een kleine stap  in deze richting gezet, maar decentrale raden en opleidingscommissies blijven achtergesteld als het gaat  om een urenvergoeding. Studenten zullen nooit meer of beter aan de medezeggenschap deelnemen als zij  hiervoor geen eerlijke vergoeding ontvangen. Zeker gezien de situatie waarin studenten momenteel  verkeren, het leenstelsel dat is ingevoerd, dreigen studenten zich minder in te zetten voor nevenactiviteiten.

Medezeggenschap in online (hbo-)onderwijs

De afgelopen jaren groeien de mogelijkheden voor mensen om online onderwijs te volgen, via een MOOC  (massive online open courseware) of SPOC (small private open courseware). Er is op dit moment geen zicht op welke vormen van medezeggenschap hierbij van toepassing (zouden moeten) zijn. Misschien kan het SOM hierin een pionierende functie vervullen, door het onderwerp te agenderen en alert te zijn op actuele ontwikkelingen.